BASıN KARTı BAşVURUSU: ŞARTLAR, BELGELER VE ADıM ADıM SüREç

Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç

Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç

Blog Article

Basın kartı nasıl alınır? Göreve bağlı, serbest ve sürekli kart türleri, başvuru şartları, gerekli belgeler ve Komisyon süreci bu rehberde toplandı.

Basın kartı, Türkiye'de gazetecilik mesleğini icra edenlerin kimliğini resmî olarak belgeleyen ve İletişim Başkanlığı tarafından verilen en önemli meslek belgesidir. Sahada habercilikten yurt dışı görevlere kadar pek çok süreçte bu kartın kazandırdığı tanınırlık belirleyici olur .

Elinizdeki bu rehberde; kart türlerini, başvuru şartlarını , kurumlara uygulanan kontenjanları , başvurunun nasıl ilerlediğini , başvuruları karara bağlayan Komisyonun çalışma usulünü ve kartın iptal edildiği durumları yönetmelik maddelerine dayanarak anlatıyoruz . Amaç , yazıyı bitirdiğinizde başvurunuzu eksiksiz biçimde planlayabilmeniz.

Basın Kartı Nedir?

Basın kartı, Basın Kartı Yönetmeliği'nde belirtilen kişilere İletişim Başkanlığınca verilen ve tüm resmî ve özel kuruluşlar tarafından kabul edilen resmî nitelikte bir kimlik belgesidir. Kart; medya mensuplarının, yayın sahiplerinin ve enformasyon görevlilerinin gazetecilik faaliyetini belgeler .

Bu kart, bir kişinin tek başına talep edebileceği bir belge değildir. En yaygın kart türünde kişinin bir medya kuruluşunda 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışması, kuruluşun da yönetmelikteki nitelikleri taşıması gerekir. Yani başvuru iki ayaklı bir değerlendirmedir: hem gazeteci hem yayın organı mercek altına alınır .

"Sarı Basın Kartı" Adı Nereden Geliyor?

"Sarı basın kartı" ifadesi, yönetmelikte ayrı bir tür olarak geçmez ; kartın geleneksel rengine dayanarak ortaya çıkmış alışılmış bir kullanımdır . Resmî düzenlemede yalnızca beş tür sayılır ve pratikte "sarı kart" dendiğinde genellikle göreve bağlı basın kartı anlaşılır .

Basın Kartının Hukuki Dayanağı

Kartın hukuki çerçevesi , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Kanunun verdiği yetkiyle hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile kabul edilmiş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yeni yönetmelik , 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır .

Metinde 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bazı değişiklikler yapılmıştır . Söz konusu güncellemeyle ; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin belirlenmesinde serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının sayılacağı açıkça belirtilmiş, Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar yeniden tanımlanmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı unvanı eklenmiştir .

  • Temel kanun: 5187 sayılı Basın Kanunu (ek maddeler)
  • Yönetmelik: 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren yönetmelik
  • Güncelleme: 6/6/2024 tarihli değişiklik yönetmeliği
  • Sözleşme şartı: 5953 sayılı Kanun'a uygun hizmet sözleşmesi
  • Etik çerçeve: Basın İlan Kurumu'nun basın ahlak esasları

Altını çizmek gereken bir nokta: Düzenlemeler değişikliğe açık olduğundan, başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden güncel metni kontrol etmeniz yerinde olur .

Basın Kartı Türleri Nelerdir?

Mevzuat uyarınca beş ayrı kart türü bulunur . Her türün hitap ettiği kitle ve başvuru koşulları ayrı ayrı belirlenmiştir. Size uygun türü seçmek , sürecin ilk ve en önemli adımıdır .

1. Göreve Bağlı Basın Kartı

Türk vatandaşı olup bir medya kuruluşunda bağlı çalışan gazeteciler ile enformasyon görevlilerine verilir. En yaygın kart türü budur; adayın genel şartların eksiksiz tamamını karşılaması gerekir. TRT aracılığıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı uygulanmaz.

2. Süreli Basın Kartı

Yabancı medya kuruluşları adına Türkiye'yi kapsayan bir görev alanında çalışan muhabirlere verilen karttır. Kart talep edenin; görevlendirme belgesini sunması , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre Seçim Yazılımı çalışma izninin olması ve bağlı olduğu kurumun merkez ülkesinin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu sunması gerekir. Kart, görev süresiyle sınırlı olarak verildiği yılın sonuna kadar geçerlidir .

3. Geçici Basın Kartı

Görev bölgesi Türkiye olmayan, fakat haber takibi için bir süreliğine ülkeye gelen yabancı medya çalışanları bu kartı alabilir. Kart, görev süresi dikkate alınarak üç ayı geçmemek üzere verilir ve talep hâlinde yalnızca bir kez süresi uzatılabilir .

4. Serbest Basın Kartı

Geçici bir süreyle çalışmayan ya da yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı medya mensuplarına verilir. Talebin , en az bir yıl çalışılan kuruluştan ayrıldıktan sonra bir ay içinde yapılması şarttır . Verilecek kartın süresi , kart taşıma kıdemine göre farklılaşır:

  • 5 yıla kadar kart sahipliği olanlara 12 aylık kart
  • 5-10 yıl kart sahipliği olanlara 18 aylık kart
  • 10 yılı aşkın kart sahipliği olanlara 24 aylık kart

Yurt dışında serbest gazetecilik yapanlarda da gazetecilik faaliyetinin ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından doğrulanması şarttır.

5. Sürekli Basın Kartı

Gazetecilikte 18 yıllık kıdemi bulunan medya mensuplarına ve en az 18 yıl kart taşıyan enformasyon görevlilerine verilen, ömür boyu geçerli karttır. Kıdem hesabında serbest kartla geçen dönemlerin azami 24 aylık bölümü dikkate alınır . Sürekli kart başvurularında aktif sözleşme şartı istenmez ; fakat yabancı medya mensuplarına sürekli kart düzenlenmez .

Basın Kartı Almak İçin Gereken Şartlar

Hangi türe başvurursanız başvurun, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki genel şartlar kontrol edilir. Bu koşullardan herhangi biri karşılanmazsa başvuru olumsuz sonuçlanır:

  1. 18 yaşını doldurmuş olmak.
  2. En az lise veya eşdeğeri bir okulu bitirmiş olmak.
  3. Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak.
  4. Kasten işlenen bir suçtan beş yıl veya daha fazla hapis cezası almamış olmak.
  5. Dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, iftira, rüşvet, kaçakçılık gibi yönetmelikte listelenen suçlardan hüküm giymemiş olmak.
  6. Terör suçları ve terörün finansmanı kapsamındaki suçlardan mahkûm olmamak.
  7. 5187 sayılı Kanun'un 25. maddesinin ikinci fıkrasındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
  8. 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme yapmış olmak ve mücbir sebepler dışında bir aydan fazla ara vermeden çalışmak.
  9. Gazetecilik dışında bir ticari faaliyet yürütmemek.

Sözleşme ve ticari faaliyet şartları ; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için uygulanmaz . Enformasyon görevlisi sıfatıyla başvuranlardan bunlara ek olarak görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı aranır.

Başvurularda en sık rastlanan eksiklik, sözleşmenin fikir işçisi statüsüne uygun düzenlenmemesidir . Başvurudan önce sözleşmenizi mutlaka kontrol edin .

Kart Alamayacak Olanlar Kimlerdir?

Asıl faaliyeti medya olmayan özel şirketlerin , kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart verilmez . Söz gelimi bir şirketin kurumsal iletişim biriminde çalışan editör, yayın faaliyeti yürütse dahi bu kapsamda başvuru yapamaz .

Hangi Medya Kuruluşlarının Çalışanları Basın Kartı Alabilir?

Kişisel şartları taşımak tek başına yetmez; başvuranın işvereni olan medya kuruluşunun da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki şartları sağlaması gerekir. Buna ek olarak kuruluşun türüne ve büyüklüğüne göre kart alabilecek pozisyonlar ve kota farklılaşır .

Basılı Gazete ve Dergiler

Basılı yayınların ; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa iletmesi, beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli olarak çıkması, ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini üstüne çıkmaması ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka bir yayından kopyalanmamış olması şarttır . Kontenjan , sayfa yüzölçümüne ve yayın sıklığına göre hesaplanır ; mesela yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru kabul edilmez .

Haber ve Fotoğraf Ajansları

Ajansların ; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci istihdam etmesi ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi imzalamış olması şarttır. On gazete veya beş yaygın yayıncıyla sözleşmeli, on gazeteci istihdam eden ajanslarda kontenjan sınırı uygulanmaz .

Radyo ve Televizyon Kuruluşları

RTV şirketlerinin 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması aranır. Ulusal yayın yapanlarda kontenjan sınırı uygulanmaz; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart verilebilir . Haber alanında çalışmayanlara, sayılan unvanları taşısalar bile kart verilmez .

İnternet Haber Siteleri

İnternet haber sitelerinin ; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa sunması , haber paylaşımı amacına yönelik kurulmuş olması, yayının sürekli erişilebilir olması , özgün ve güncel günlük haber ya da yorum yayımlaması ve sayfa içeriklerinin başka yayından aynen alıntı barındırmaması zorunludur . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına göre değişir:

  • 4 sigortalı çalışanı olan sitelerde imtiyaz sahibi veya tüzel kişi temsilcisi ile 4 çalışan
  • 5 ile 9 arası sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 9 çalışan
  • On ve daha fazla sigortalı çalışanı olan sitelerde sınırlama uygulanmaz

İnternet haber sitelerinde kart alabilecek unvanlar arasında muhabir ve editörlerin yanında video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi yeni medya unvanları da bulunur .

Basın Kartı Başvurusu: Aşama Aşama Süreç

Başvuru dijital olarak yapılır, İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince incelenir ve genel hatlarıyla aşağıdaki sırayı izler :

  1. Doğru türü seçin: Bir kuruluşta çalışıyorsanız göreve bağlı, işten yeni ayrıldıysanız serbest, 18 yılı doldurduysanız sürekli karta bakın.
  2. Ön hazırlık yapın: Fotoğraf, altı aylık mesleki çalışma belgesi ve fikir işçisi sözleşmenizi dijital olarak hazırlayın.
  3. Elektronik beyanname: Başkanlığın sitesindeki başvuru sistemine girerek beyannameyi doldurun, fotoğrafı ve çalışma belgesini yükleyin.
  4. Onay aşaması: Beyannamenin medya kuruluşunun yetkili kişisince onaylanması gerekir; bazı kuruluşlar bunu doğrudan elektronik ortamda yapar.
  5. Dosya kontrolü: İletişim Başkanlığı bölge müdürlüğü başvuruyu inceler, ilgili kamu kurumlarından bilgi ve belge talep edebilir.
  6. Nihai karar: Şartları taşıdığı görülen başvurular Komisyona iletilir ve karar burada çıkar.
  7. Teslim: Kabul edilen başvurularda kart basılarak Başkanlığın duyurduğu usulle sahibine ulaştırılır.

Ön incelemede şartları taşımadığı görülen başvurular Başkanlıkça reddedilir ve durum beyannamede verilen iletişim bilgileri üzerinden başvurana bildirilir. Aranan şart gerçekleştiğinde yeniden başvuru mümkündür .

Yurt dışındaki Türk medya mensupları, başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa sunarak başvuru yapabilir. Yabancı medya mensupları ise Başkanlığın sitesindeki farklı bir elektronik formu doldurur ; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf istenir .

Basın Kartı Komisyonu Nasıl Karar Verir?

Başvuruları karara bağlayan kurul, Başkanlığı temsil eden üyeler, basın-yayın meslek kuruluşlarının temsilcileri, sürekli kart sahipleri, sendika temsilcileri ve iletişim fakültesi dekanları ya da kart sahibi gazeteciler arasından seçilenlerle toplam 19 üyeden meydana gelir . Üyelerin görev süresi iki yıldır.

  • Olağan toplantılar yılda en az üç defa yapılır; ihtiyaç hâlinde olağanüstü toplanılabilir.
  • En az 13 üye ile toplanılır; ses ve görüntülü uzaktan katılım da geçerlidir.
  • Karar için katılanların salt çoğunluğu yeterlidir; çekimser kalmak mümkün değildir.
  • Başvurular, toplantı tarihinden en geç beş gün önce kesinleştirilip üyelerle paylaşılır.
  • Ret hâlinde gerekçe yazılı olarak tutanağa işlenir.

İnceleme sırasında başvuru sahibinin nitelik, eser ve ödüllerine ek olarak işvereni olan yayın organının durumunu da dikkate alır . Başvuran bir internet sitesinde çalışıyorsa sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da değerlendirmeye girer . Bu nedenle okuru az bir sitede çalışmak, diğer koşullar sağlansa da kararı zorlaştırabilir.

Kart Sahiplerine Sağlanan İmkânlar

Kartın sağladığı başlıca avantaj, gazetecilik faaliyetinin resmî bir kimlikle desteklenmesidir. Bunun dışında mevzuatta doğrudan tanımlanmış bazı ek imkânlar mevcuttur:

  • Basın trafik kartı: Kart sahipleri isterse trafik kartına başvurabilir; sağlayacağı kolaylıkları Başkanlık ve İçişleri Bakanlığı birlikte tespit eder.
  • Hizmet damgalı pasaport: Kuruluşlarınca yurt dışına geçici görevle gönderilen kart sahipleri ile Türkiye'de ikamet eden sürekli kart sahipleri, ilgili yönergedeki şartlarla hizmet damgalı pasaport başvurusu yapabilir.
  • Geçerli kimlik: Kart, kamu ve özel tüm kurumlar nezdinde resmî kimlik olarak geçerlidir.
  • Erişim kolaylığı: Kamu kurumlarının basın etkinliklerinde ve akreditasyonlarda kart, gazeteci olduğunuzu tek başına kanıtlar.

Burada sık yapılan bir karıştırmaya dikkat çekelim: Gazetecilerin iş hukukundan doğan hakları karta sahip olmaktan değil, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki çalışma ilişkisinden kaynaklanır . Kartı olmayan bir fikir işçisi de bu haklardan yararlanır . Bazı kurum ve belediyelerin kart sahiplerine tanıdığı indirim veya ücretsiz hizmetler ise yerelden yerele değişir ; geçerli uygulamayı ilgili kurumdan doğrulamanız gerekir .

Geçerlilik, Yenileme ve Kayıp Kartlar

Yönetmeliğin 47. maddesine göre basılan kartın geçerlilik süresi on yıldır . Süresi dolan kartlar, sahibinin şartları taşımaya devam etmesi kaydıyla yeniden Komisyon kararı alınmadan Başkanlıkça yeniden düzenlenir. Sürekli kart ise ömür boyu verilir ; yalnızca fiziki kartın değiştirilmesi söz konusu olabilir .

Kartınızı kaybettiğinizde veya kart yıprandığında Başkanlığa başvurarak yeni kart alabilirsiniz. Kartın kaybolması hâlinde başvuruya kayıp tutanağı ya da kayıp ilanının yayımlandığı gazete ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge eklenir . Bilinmesi gereken bir kısıtlama: kayıp veya yıpranma nedeniyle yenileme başvurusu bir takvim yılı içinde en çok iki kez mümkündür .

Maliyet tarafında yönetmelik, maliyeti geçmeyecek şekilde kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli alınabileceğini belirtir . Ödenecek bedel Başkanlıkça belirlendiği için , resmî duyuruları takip etmeniz önerilir.

Basın Kartı Ne Zaman İade Edilir veya İptal Edilir?

İş yeri ya da unvan değişikliği olduğunda , değişiklik bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak bildirilir . Kart; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde en geç bir ay içinde Başkanlığa teslim edilir. Elinizdeki eski kart iade edilmeden yeni başvuru işleme alınmaz .

Kart aşağıdaki durumlarda Başkanlıkça iptal edilir:

  • Gerekli şartların hiç olmadığının veya zamanla ortadan kalktığının belirlenmesi
  • İşveren medya kuruluşunun aranan nitelikleri yitirmesi
  • Kartın veya karta bağlı kartların bir başkasına kullandırılması
  • Basın ahlak esaslarının ihlali üzerine Komisyonca iptale karar verilmesi

Etik ihlal sebebiyle kartı iptal edilen kişiye , kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıl dolmadan yeniden kart verilemez. İhlalin ağırlığına göre Komisyon iptal yerine uyarı kararı da verebilir . Bunun yanında resmî kartı taklit eden kart düzenleyen veya kullananlar hakkında Başkanlıkça suç duyurusunda bulunulur; ilgililere soruşturma ya da kovuşturma sonuçlanana dek kart verilemez.

Özel Statüdeki Başvuranlar: Kamu Personeli ve Yayın Sahipleri

Kapsam, sahada çalışan gazetecilerden çok daha geniştir; yayın sahipleri, kamu kurumlarının enformasyon birimlerinde çalışanlar ve bazı meslek örgütü yöneticileri de bu çerçevede yer alır . Bu başvuru sahiplerinde kendine özgü koşullar uygulanır.

Enformasyon Görevlileri

Kamu kurumlarının enformasyon hizmetlerinde görev yapan çalışanlar , bu sıfatla karta başvuru yapabilir . Başvuru formunun üst yönetici tarafından onaylanmış olması ve birim ve kadro unvanını içeren resmî görev yazısının eklenmesi gerekir . Bu tür dosyalarda Komisyon fiilen yapılan işin medyayla bağlantısına özellikle odaklanır; yalnızca kadro unvanı belirleyici değildir.

Yayın Sahipleri ve Tüzel Kişi Temsilcileri

Süreli yayınların sahipleri veya tüzel kişi temsilcileri ile radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları da kart alabilir . Bu başvurularda 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları aranmaz ; bununla birlikte yaş, eğitim ve adli sicil gibi diğer genel şartlar aranmaya devam eder.

Sendika, Dernek ve Vakıf Yöneticileri

Medya sektöründe çalışmaları koşuluyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yönetici konumundaki üyeleri de bu kapsama girer. Buna karşılık kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara kart verilmez .

Medya Kuruluşlarının Denetim Yükümlülükleri

İletişim Başkanlığı, verilen kartların hâlâ geçerli olup olmadığını belirli aralıklarla kontrol eder . Medya kuruluşları, talep üzerine kartlı çalışanların isim, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini kapsayan onaylı bir listeyi göndermek zorundadır . İnceleme sırasında mesleki çalışmalar da istenebilir ; bildirimi aksatan kuruluş sahibi uyarılır .

Başvuruya Hazır mısınız? Kontrol Listesi

Başvuru düğmesine basmadan önce şu maddeleri sırayla gözden geçirmeniz , olası ret kararlarını önemli ölçüde azaltır :

  • Yaş ve eğitim şartlarını sağlıyorum.
  • Adli sicil kaydımda kart verilmesine engel bir mahkûmiyet bulunmuyor.
  • Sözleşmem 5953 sayılı Kanun'a uygun düzenlendi ve SGK kaydım bu doğrultuda yapıldı.
  • En az altı aylık döneme ait imzalı haber ve içerik örneklerim hazır.
  • İşverenimin kurumsal şartları ve kontenjanı başvuruma izin veriyor.
  • Pozisyonum, yönetmelikteki unvan listesine uygun.
  • Varsa eski kartımı iade ettim ve bekleyen bir bildirim yükümlülüğüm yok.

Maddelerden birini işaretleyemiyorsanız, başvuruyu ertelemek ve eksikliği gidermek çok daha doğru bir yaklaşımdır . Nitekim olumsuz sonuçlanan bir talep yeniden başvuruyu mümkün kılsa da süreci aylarca uzatabilir .

Başvurunun Reddedilmesine Yol Açan Hatalar

Ret kararlarının önemli bir kısmı , dikkatle giderilebilecek hatalardan kaynaklanır . Başvurularda sık rastlanan problemler ve çözüm yolları şöyle sıralanabilir :

  • Yanlış sözleşme türü → Sözleşmenizin 5953 sayılı Kanun'a uygun fikir işçisi sözleşmesi olduğundan emin olun.
  • Yetersiz mesleki çalışma belgesi → En az altı aylık döneme yayılan, imzalı ve tarihli haber örneklerini yükleyin.
  • Kuruluşun nitelik kaybı → Yayın organının sigortalı çalışan sayısı ve yayın düzenliliği gibi kriterleri önceden inceleyin.
  • Bir aydan uzun çalışma boşluğu → İş değiştirirken arayı bir ayı geçirmeyin; geçecekse serbest kart seçeneğini değerlendirin.
  • Değişikliği bildirmemek → Unvan ya da iş yeri değiştiğinde bir aylık süreyi kaçırmayın.
  • İade edilmeyen kart → Eski kart geri verilmeden yeni talep değerlendirilmez, iadeyi öncelikle tamamlayın.

Pratikte şöyle bir tablo sıkça yaşanır: Bir haber sitesinde bir buçuk yıl çalışmış bir editör , işinden ayrıldıktan bir buçuk ay sonra yeni bir yayında işe başlıyor . Bir aydan uzun boşluk oluştuğu için süreklilik şartı sağlanamıyor. Bu kişi işten ayrıldığı ilk ay içinde serbest kart için başvursaydı , kart kıdemini kaybetmeyebilirdi .

Haber Sitesi Sahipleri İçin Kart Rehberi

2022 tarihli kanun değişikliğinin ardından internet haber siteleri süreli yayın olarak tanımlandı ve bu sitelerin çalışanları da karta başvurma hakkı kazandı . Ancak her haber sitesi otomatik olarak bu hakka sahip değildir . Kadronuzun kart alabilmesi için şunlara dikkat etmeniz gerekir :

  1. Yasal kayıt: Savcılığa beyanname verip alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa sunun.
  2. Künye ve şeffaflık: Sitede künye bilgilerini eksiksiz yayımlayın ve imtiyaz sahibi ile sorumlu müdürü açıkça belirtin.
  3. Asgari kadro: Kontenjanın başladığı eşik, 5953 kapsamında dört sigortalı çalışandır.
  4. Özgünlük: Başka yayınlardan aynen alıntı yerine kendi haberlerinizi üretin; alıntılarda kaynak gösterin.
  5. Erişilebilirlik: Mücbir sebepler dışında sitenin sürekli açık kalmasını sağlayacak sunucu altyapısı seçin.
  6. Trafik ve okur: Komisyon tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayılarını da değerlendirdiği için okur kitlenizi düzenli büyütün.

Bir internet haber sitesi için bu şartların önemli bir kısmı , kullandığınız haber yazılımıyla yakından bağlantılıdır . Mevzuata uygun künye, istikrarlı yayın ve izlenebilir okur verisi, yayıncı açısından günlük işin bir parçası olmalıdır .

Sıkça Sorulan Sorular

Basın kartı almak için üniversite mezunu olmak gerekir mi?

Üniversite mezuniyeti zorunlu tutulmamıştır. Yönetmelik asgari eğitim şartı olarak lise veya dengi okul mezuniyetini öngörür; dolayısıyla lise mezunları da karta başvurabilir . Ancak Komisyon mesleki çalışmalarınızı, eserlerinizi ve ödüllerinizi inceler; güçlü bir çalışma dosyası en az eğitim kadar önemlidir .

Basın kartı başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?

Sabit bir süre yoktur. Talebiniz önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine taşınır. Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için sonuçlanma süresi Komisyonun toplantı tarihlerine bağlı olarak uzayıp kısalabilir.

Bir kuruma bağlı olmadan kart alınabilir mi?

Belirli şartlarla mümkündür. Serbest basın kartı, bir kurumda en az bir yıl çalıştıktan sonra ayrılan ve bir ay içinde başvuru yapanlara ve durumu büyükelçilik veya konsoloslukça teyit edilen yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere düzenlenir. Hiç kurumsal çalışma geçmişi olmayan Türkiye'deki serbest çalışanlar açısından bu yol açık değildir .

Sosyal medya hesabıyla haber yapanlar kart alabilir mi?

Bağımsız sosyal medya yayıncıları, tek başına bu çalışmalarla başvuru şartlarını karşılayamaz. Kart, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri şart koşar . Bununla birlikte şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü unvanıyla çalışan biri başvuru yapabilir .

Kart için ne kadar ödenir?

Düzenleme, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli tahsil edilebileceğini belirtir . Ücretin miktarı ve tahsil şekli Başkanlıkça belirlenir ; bu yüzden geçerli tutarı resmî siteden teyit etmelisiniz.

İptal edilen kart yeniden alınabilir mi?

İptal gerekçesi ortadan kalktıktan sonra yeni bir başvuruda bulunulabilir. Ancak basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıllık süre tamamlanmadan yeni kart verilemez. Yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki silinme veya arşiv işlemleri gerçekleşmedikçe kart verilmez .

Yabancı uyruklu muhabirlere kart verilir mi?

Evet, alabilirler. Görev alanı Türkiye'yi kapsayanlara süreli, kısa süreliğine haber amacıyla gelenlere ise geçici basın kartı verilir. Her iki kartta da çalışma izni, görevlendirme belgesi ve takdim mektubu gerekir; yabancılara sürekli kart ve basın trafik kartı düzenlenmez .

Özetle basın kartı almak; mevzuatta sayılan kişisel şartları taşımak, şartları sağlayan medya kuruluşunda çalışmak ve beyannameyi eksiksiz tamamlamakla başlar . Kartı aldıktan sonra da iş değişikliği bildirimlerini ihmal etmemek kartın geçerliliğini korumanın ön koşuludur .

Sorgulama, yenileme ve iptal gibi işlemlere dair detaylı bilgiye ulaşmak için basın kartı rehberini ziyaret edebilirsiniz. Başvuru ve resmî işlemlerde mutlaka İletişim Başkanlığının resmî kanallarını kullanın ; bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme niteliğindedir ve avukat görüşünün yerini tutmaz.

basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı

Report this page